แถลงการณ์
ทำไมผมถึงสร้าง Captain.Food
ผมจะพูดกับคุณตรง ๆ เพราะคุณไม่มีเวลา และผมก็เช่นกัน
Captain.Food ยังไม่มีอยู่จริง ๆ หรอก ยังไม่มีร้านอาหารหลายสิบร้านบนเรือ ไม่มีลูกค้าหลายพันคน ไม่มีกราฟสวย ๆ ให้โชว์ มีแค่ความเชื่อมั่นหนึ่งอย่าง กรอบทางกฎหมายหนึ่งชุด เว็บไซต์หนึ่งเว็บ และผมที่กำลังเขียนถึงคุณ ผมขอบอกตั้งแต่ตอนนี้เลย: ผมเชื่อว่าคุณเบื่อเต็มทีแล้วกับการถูกเล่านิทานให้ฟัง งั้นนี่คือเรื่องจริง
สิ่งที่ทำให้ผมโกรธ
การต่อสู้ของผมเรียบง่าย: ผมอยากสร้างแพลตฟอร์มเพื่อประโยชน์สาธารณะ เพื่อยืนหยัดต่อกรกับยักษ์ใหญ่เทคที่ใช้อำนาจเหนือตลาดในทางที่ผิด
ผมใช้เวลาหลายปีสร้างแพลตฟอร์มและมาร์เก็ตเพลส ผมรู้ว่าข้างในมันประกอบขึ้นมายังไง — และรู้ว่ามันบีบตรงไหน อูเบอไรเซชันของไรเดอร์ดูเป็นจุดตั้งต้นที่ใช่: คนที่ตรากตรำ ค่าตอบแทนต่ำ ไร้ความคุ้มครอง
แล้วผมก็ได้เห็นตัวเลขฝั่งเจ้าของร้าน ค่าคอมมิชชั่น 25 ถึง 35 % จากทุกออร์เดอร์ — มันทำให้ผมช็อก และที่ช็อกยิ่งกว่าคือการสูญเสียการควบคุม: เจ้าของร้านไม่รู้จักลูกค้าของตัวเองด้วยซ้ำ
คิดเลขง่าย ๆ บนแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่ อาหารจานละ 30 € ไม่ได้ทำเงินให้คุณ 30 € มันทำให้คุณราว ๆ 21 อีก 9 € ที่หายไปกลายเป็นค่าคอมมิชชั่น ในอาชีพที่กำไรวัดกันแค่ไม่กี่เปอร์เซ็นต์อยู่แล้ว คุณเป็นคนทำอาหาร แต่พวกเขาเป็นคนเก็บเงิน
ยิ่งมองก็ยิ่งเห็นอยู่อย่างเดียว: ระบบที่ลูกค้า เจ้าของร้าน และไรเดอร์ ต่างดิ้นรนเอาตัวรอดและบ่นกันทั้งนั้น — ทุกคน ยกเว้นแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่ ผมเลยตัดสินใจใช้สิ่งที่ผมทำเป็น คือสร้างซอฟต์แวร์คุณภาพดีและสร้างได้เร็ว เพื่อแก้ปัญหาของสังคมก่อนที่จะคิดถึงกำไร
ปัญหาที่แท้จริงไม่ใช่ราคา แต่คือการต้องพึ่งพา
เรามักคิดว่าปัญหาของแพลตฟอร์มคือค่าคอมมิชชั่น นั่นแค่ส่วนเดียว ปัญหาที่แท้จริงคือลูกค้าของคุณไม่ใช่ลูกค้าของคุณ แพลตฟอร์มรู้ชื่อ ที่อยู่ และพฤติกรรมของพวกเขา แต่คุณไม่รู้ วันที่คุณออกจากแพลตฟอร์ม คุณต้องเริ่มนับหนึ่งใหม่
และเมื่อคุณต้องพึ่งพาพวกเขาแล้ว พวกเขาก็บีบคุณได้ ค่าคอมมิชชั่นขึ้น? คุณได้แค่รับรู้ อันดับร้านคุณตก? คุณไม่รู้ด้วยซ้ำว่าทำไม กติกาเปลี่ยน? คุณได้แต่ทำตาม คุณไม่ใช่กัปตันของกิจการตัวเองอีกต่อไป คุณเป็นแค่ผู้โดยสาร
สิ่งที่ผมปฏิเสธที่จะทำ
สิ่งล่อใจเวลาเปิดตัวทางเลือกใหม่ ก็คือทำเหมือนเดิมแต่ใจดีกว่าในช่วงแรก — แล้วค่อยบีบเมื่อทุกคนติดกับดักแล้ว หนังเรื่องนี้เราดูกันมาหมดแล้ว บริการแสนดีกลายเป็นด่านเก็บค่าผ่านทางด่านใหม่
ผมปฏิเสธเส้นทางนั้น ไม่ใช่เพราะความใจดี: แต่เพราะโครงสร้าง Captain.Food ตั้งเป้าขอการรับรองกิจการเพื่อสังคมและประโยชน์สาธารณะ (ESUS ตามกฎหมายฝรั่งเศส) นี่ไม่ใช่สโลแกน: มันคือกรอบทางกฎหมายที่จะกำกับการแสวงหากำไรและเหตุผลของการมีอยู่ของเรา และเข็มทิศของเราคือการเป็นสหกรณ์ (แบบ SCIC) — ที่เจ้าของร้าน ไรเดอร์ และประชาชนมีสิทธิ์มีเสียง วันไหนที่เราคิดจะไถลไปเป็นสิ่งที่เราต่อสู้ด้วย สถานะทางกฎหมายจะห้ามเราไว้เอง นั่นคือรั้วกั้นเดียวที่มีความหมายจริง: ไม่ใช่คำมั่นทางศีลธรรม แต่เป็นกติกา
และเพื่อไม่ให้มันเป็นแค่คำพูดอีกประโยค เราเปิดบัญชีการเงินสู่สาธารณะบน Open Collective: ทุกยูโรที่รับเข้า ทุกยูโรที่จ่ายออก ตั้งใจให้ทุกคนมองเห็นได้ กติกาผูกมัดเรา บัญชีคือหลักฐานให้คุณ
และผมอยากไปให้ไกลกว่านั้นอีก: ให้ Captain.Food เป็นสมบัติส่วนรวม ไม่ใช่ทรัพย์สินของผม โค้ดเปิดเผยแล้ววันนี้ (บน GitHub) ภายใต้สัญญาอนุญาต Captain.Food Coopyleft (copyleft ที่ต่อยอดจาก AGPL ในแนวทางเดียวกับ CoopCycle) ซึ่งสงวนการใช้งานเชิงพาณิชย์ไว้ให้เฉพาะองค์กรในเศรษฐกิจเพื่อสังคมและความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน และเข็มทิศของผมคือผลักดันให้มันได้รับการยอมรับเป็นสินค้าสาธารณะดิจิทัล (digital public good) — เพื่อให้ตรวจสอบได้ และเพื่อให้เมืองอื่น กลุ่มผู้ประกอบการอิสระกลุ่มอื่น หยิบไปใช้และปรับต่อได้ นี่แหละคือวิธียืนหยัดต่อกรกับยักษ์ใหญ่: ไม่ใช่การกลายเป็นยักษ์ตัวเล็กเสียเอง แต่คือการทำให้เครื่องมือนี้เป็นสมบัติส่วนรวมที่ไม่มีใครยึดไปได้
สิ่งที่เราเสนอให้คุณ แบบชัด ๆ
ค่าคอมมิชชั่น 0 % จากอาหารของคุณ ตลอดไป คุณเก็บ 100 % ของราคาที่คุณขายได้ ราคาของคุณ เท่ากับราคาหน้าร้าน — ไม่มีเมนูสองราคา ลูกค้าเป็นของคุณ ตั้งแต่ออร์เดอร์ตรงแรก ช่องทางของคุณ ในชื่อของคุณ
และที่สำคัญที่สุด คุณจะมีบ้านออนไลน์ของตัวเองจริง ๆ เสียที ไม่ใช่หน้าร้านเล็ก ๆ ที่จมหายอยู่ในสารบัญของยักษ์ใหญ่ เป็นร้านหนึ่งในหลายพันร้าน: เว็บไซต์ของคุณเอง ในชื่อของคุณ — ranahan.captain.food หรือแม้แต่โดเมนของคุณเองแบบ ranahan.fr ถ้าคุณต้องการ สีของคุณ รูปของคุณ โลกของคุณ เว็บไซต์ที่ช่วยให้คนค้นเจอคุณ ที่ลูกค้าจดจำ และที่เป็นของคุณจริง ๆ นี่แหละคือการหลุดจากการพึ่งพา: เลิกเช่าที่บนหน้าร้านของคนอื่น แล้วมีหน้าร้านของตัวเอง
« แล้วพวกคุณอยู่ได้ด้วยอะไร? » เป็นคำถามที่ดี และคำตอบอยู่ที่นี่ แบบชัด ๆ: ไม่มีวันอยู่บนหลังของคุณ บริการนี้หาทุนจากเงินสมทบตามใจสมัครของลูกค้า — ให้ 0 € ก็ได้ ไม่มีการตัดสิน — ไม่มีวันเป็นเปอร์เซ็นต์ ไม่มีวันหักจากกำไรของคุณ ไม่มีวันเป็นค่าบวกเพิ่มที่ผลักให้ลูกค้า
ส่วนไรเดอร์: ตรงที่อูเบอไรเซชันบีบและทำให้พวกเขาเปราะบาง เราเลือกจ่ายพวกเขาดีกว่าใคร ที่นี่ในเมือง Tours — โดยมีความมุ่งหมายในระยะยาวที่จะจ้างเป็นพนักงานประจำ บริการที่เป็นธรรมเริ่มต้นจากคนที่ได้รับการปฏิบัติอย่างถูกต้อง และเราหาทุนมาจ่ายโดยไม่บีบใครทั้งนั้น (ดูว่าเราจะจ่ายค่าส่งกันอย่างไร)
ตอนนี้เราอยู่ตรงไหน พูดกันตรง ๆ
เราเพิ่งเริ่มต้น ที่เมือง Tours กับเจ้าของร้านกลุ่มแรก ไม่ใช่ทุกที่ ไม่ใช่ทันที: หนึ่งพื้นที่ ทำให้ดี ในหมู่ผู้ประกอบการอิสระที่รู้จักกัน เราสร้างเครื่องมือนี้ร่วมกับคนกลุ่มแรกที่ขึ้นเรือมา — ความเห็นของพวกเขาคือสิ่งที่หล่อหลอมมัน การเข้าร่วมตอนนี้ไม่ใช่การเสี่ยง: ฟรี ไม่มีเอ็กซ์คลูซีฟ ไม่มีข้อผูกมัด แต่มันคือการได้มีน้ำหนักเสียงว่า Captain.Food จะกลายเป็นอะไร
ทวงคืนออร์เดอร์ของเรากันเถอะ!
Captain.Food
คุณทำร้านอาหารหรือฟู้ดทรัคที่เมือง Tours อยู่ใช่ไหม? เขียนถึงผมได้โดยตรง: miam@captain.food — หรือมาร่วมกลุ่มเจ้าของร้านผู้เป็นอิสระ คุยกันก่อนได้ ไม่มีข้อผูกมัด