⚓ Το μανιφέστο

Γιατί ξεκίνησα το Captain.Food

Θα είμαι ευθύς μαζί σου, γιατί δεν έχεις χρόνο — ούτε εγώ.

Το Captain.Food δεν υπάρχει ακόμα στ' αλήθεια. Δεν υπάρχουν δεκάδες εστιατόρια στο πλοίο, ούτε χιλιάδες πελάτες, ούτε μια ωραία καμπύλη να σου δείξω. Υπάρχει μια πεποίθηση, ένα νομικό πλαίσιο, ένα site, κι εγώ που σου γράφω. Προτιμώ να σ' το πω αμέσως: πιστεύω πως έχεις βαρεθεί να σου λένε παραμύθια. Να λοιπόν η αληθινή ιστορία.

Αυτό που με εξόργισε

Ο αγώνας μου είναι απλός: θέλω να χτίζω πλατφόρμες δημόσιας ωφέλειας, για να σταθούμε απέναντι στους κολοσσούς της tech που καταχρώνται τη θέση τους.

Πέρασα χρόνια χτίζοντας πλατφόρμες και marketplaces. Ξέρω πώς φτιάχνονται — και ξέρω πού σφίγγουν. Η ουμπεροποίηση των διανομέων μού φάνηκε το σωστό σημείο εκκίνησης: άνθρωποι που ξεθεώνονται, κακοπληρωμένοι, χωρίς προστασία.

Μετά ανακάλυψα τα νούμερα, από την πλευρά των εστιατόρων. Προμήθειες 25 έως 35 % σε κάθε παραγγελία — σοκαρίστηκα. Και αυτό που με σόκαρε ακόμα περισσότερο είναι η απώλεια ελέγχου: ο εστιάτορας δεν γνωρίζει πια ούτε τους ίδιους του τους πελάτες.

Ο λογαριασμός είναι απλός. Στις μεγάλες πλατφόρμες, ένα πιάτο 30 € δεν σου αφήνει 30 €. Σου αφήνει περίπου 21. Τα 9 € που λείπουν φεύγουν σε προμήθεια, σε ένα επάγγελμα όπου το περιθώριο παίζεται ήδη σε λίγες μονάδες. Εσύ μαγειρεύεις. Αυτές εισπράττουν.

Όσο κοιτούσα, ένα πράγμα έβλεπα: ένα σύστημα όπου οι πελάτες, οι εστιάτορες και οι διανομείς επιβιώνουν και παραπονιούνται — όλοι, εκτός από τις μεγάλες πλατφόρμες. Έτσι αποφάσισα να χρησιμοποιήσω αυτό που ξέρω να κάνω, να χτίζω ποιοτικό λογισμικό και γρήγορα, για να λύσω ένα κοινωνικό πρόβλημα πριν ψάξω το κέρδος.

Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η τιμή. Είναι η εξάρτηση.

Νομίζουμε ότι το πρόβλημα με τις πλατφόρμες είναι η προμήθεια. Είναι μόνο ένα μέρος του. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι οι πελάτες σου δεν είναι πελάτες σου. Η πλατφόρμα ξέρει το όνομά τους, τη διεύθυνσή τους, τις συνήθειές τους. Εσύ, όχι. Τη μέρα που φεύγεις, ξεκινάς από το μηδέν.

Και μόλις εξαρτηθείς από αυτές, μπορούν να σφίξουν τη βίδα. Η προμήθεια ανεβαίνει; Το μαθαίνεις. Η κατάταξή σου πέφτει; Δεν ξέρεις γιατί. Οι κανόνες αλλάζουν; Ακολουθείς. Δεν είσαι πια καπετάνιος της δουλειάς σου. Είσαι επιβάτης.

Αυτό που αρνούμαι να κάνω

Ο πειρασμός, όταν ξεκινάς μια εναλλακτική, είναι να κάνεις το ίδιο, πιο ευγενικά στην αρχή — και μετά να στύψεις, μόλις όλοι έχουν πιαστεί στο αγκίστρι. Το έργο το έχουμε δει όλοι. Η καλή υπηρεσία γίνεται τα νέα διόδια.

Αυτό το αρνούμαι. Όχι από καλοσύνη: εκ κατασκευής. Το Captain.Food στοχεύει στην πιστοποίηση ESUS (entreprise solidaire d'utilité sociale — γαλλικό νομικό καθεστώς αλληλέγγυας επιχείρησης κοινωνικής ωφέλειας). Δεν είναι σλόγκαν: είναι ένα νομικό πλαίσιο που θα έβαζε όρια στην κερδοσκοπία μας και θα δέσμευε τον σκοπό μας. Και η ρότα μας είναι να γίνουμε συνεταιρισμός (SCIC, γαλλικό συνεταιριστικό νομικό καθεστώς) — όπου εστιάτορες, διανομείς και πολίτες θα έχουν λόγο. Τη μέρα που θα θέλαμε να ξεστρατίσουμε προς αυτό που πολεμάμε, το καθεστώς θα μας το απαγόρευε. Είναι η μόνη δικλείδα που αξίζει: όχι μια ηθική υπόσχεση, ένας κανόνας.

Και για να μην είναι άλλη μία κουβέντα στον αέρα, ανοίγουμε τα βιβλία μας δημόσια στο Open Collective: κάθε ευρώ που μπαίνει, κάθε ευρώ που βγαίνει, φτιαγμένο για να το βλέπουν όλοι. Ο κανόνας μάς δεσμεύει· τα βιβλία σ' το αποδεικνύουν.

Και θέλω να πάω ακόμα πιο μακριά: το Captain.Food να είναι κοινό αγαθό, όχι ιδιοκτησία μου. Ο κώδικας είναι ήδη ανοιχτός (στο GitHub), με άδεια Captain.Food Coopyleft (copyleft βασισμένο στην AGPL, στο πνεύμα του CoopCycle), της οποίας η εμπορική χρήση επιτρέπεται μόνο σε δομές της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας. Και η ρότα μου είναι να αναγνωριστεί ως ψηφιακό δημόσιο αγαθό (digital public good) — ώστε να είναι επαληθεύσιμο, και μια άλλη πόλη, μια άλλη παρέα ανεξάρτητων, να μπορεί να το πάρει και να το προσαρμόσει. Έτσι στέκεσαι απέναντι στους κολοσσούς: όχι γινόμενοι ένας μικρός κολοσσός με τη σειρά μας, αλλά κάνοντας το εργαλείο ένα κοινό αγαθό που κανείς δεν μπορεί να το σφετεριστεί.

Τι σου προτείνουμε, καθαρά

0 % προμήθεια στα πιάτα σου. Πάντα. Κρατάς το 100 % της τιμής όσων πουλάς. Οι τιμές σου, ίδιες με της σάλας — χωρίς διπλό τιμοκατάλογο. Η πελατεία σου, δική σου, από την πρώτη κιόλας απευθείας παραγγελία. Το κανάλι σου, με το όνομά σου.

Και κυρίως, έχεις επιτέλους ένα αληθινό δικό σου σπίτι online. Όχι μια καταχώριση πνιγμένη στον κατάλογο ενός κολοσσού, ένα εστιατόριο ανάμεσα σε χιλιάδες: το δικό σου site, με το όνομά σου — toestiatoriosou.captain.food, ή ακόμα και το δικό σου domain toestiatoriosou.fr αν το θέλεις. Τα χρώματά σου, οι φωτογραφίες σου, ο κόσμος σου. Ένα site που σε αναδεικνύει στις αναζητήσεις, που οι πελάτες σου το θυμούνται, και που σου ανήκει. Αυτό θα πει να βγεις από την εξάρτηση: να μη νοικιάζεις πια μια θέση στη βιτρίνα κάποιου άλλου, αλλά να έχεις τη δική σου.

«Κι εσείς, από τι ζείτε;» Καλή ερώτηση, και η απάντηση είναι εδώ, καθαρά: ποτέ στην πλάτη σου. Η υπηρεσία χρηματοδοτείται από μια ελεύθερη συνεισφορά του πελάτη — 0 € γίνεται, χωρίς κριτική — ποτέ ποσοστό, ποτέ στο περιθώριό σου, ποτέ επιπλέον χρέωση στον πελάτη.

Και οι διανομείς: εκεί που η ουμπεροποίηση τους στύβει και τους βυθίζει στην επισφάλεια, εμείς διαλέξαμε να τους πληρώνουμε καλύτερα από οποιονδήποτε, εδώ στην Tours — με τη φιλοδοξία, στην πορεία, να τους προσλάβουμε με μισθό. Μια δίκαιη υπηρεσία ξεκινάει από ανθρώπους που τους φέρονται σωστά, και τη χρηματοδοτούμε χωρίς να στύβουμε κανέναν (δες πώς πληρώνουμε τη διανομή).

Πού βρισκόμαστε, ειλικρινά

Ξεκινάμε. Στην Tours, με μια πρώτη ομάδα εστιατόρων. Όχι παντού, όχι αμέσως: μια περιοχή, καλά δουλεμένη, ανάμεσα σε ανεξάρτητους που γνωρίζονται. Χτίζουμε το εργαλείο με τους πρώτους που ανεβαίνουν στο πλοίο — τα σχόλιά τους το διαμορφώνουν. Το να μπεις τώρα δεν είναι ρίσκο: είναι δωρεάν, χωρίς αποκλειστικότητα, χωρίς δέσμευση. Είναι να βάλεις τη σφραγίδα σου σε αυτό που θα γίνει το Captain.Food.

Παίρνουμε πίσω το τιμόνι!

Captain.Food

← Πίσω στην αρχική